كنترل موريانه‌هاي زيرزميني محوطه باستاني چغازنبيل

موريانه‌ها حشراتي اجتماعي هستند و غذاي آنها مواد سلولزي است كه ممكن است به صورت چوب، كاه، كاغذ، نئوپان، پارچه و غيره مورد تغذيه قرار گيرد. به اجتماع موريانه‌ها كلني اتلاق مي‌گردد. جمعيت كلني موريانه‌ها با توجه به گونه موريانه و شرايط اكولوژيكي متفاوت مي‌باشد. در بعضي از گونه‌ها جمعيت آنها بالغ بر چند ميليون فرد مي‌باشد.
موريانه‌هاي ايران تماماً از نوع زيرزميني يا Subterranean مي‌باشد. موريانه‌هاي زيرزميني با ايجاد گالري‌هايي
Covered run-ways( در زيرزمين و يا روي زمين خود را به موادسلولزي مي‌رسانند. موريانه‌ها در اكثر نقاط ايران انتشار دارند، ولي تنوع گونه‌اي و تراكم جمعيت آنها در مناطق جنوبي ايران بيشتر) مي‌باشد. بنابراين خسارت موريانه‌ها به ساختمانها، به ويژه بناهاي تاريخي، در مناطق جنوبي ايران بيشتر است.
محوطه تاريخي چغازنبيل در جنوب ايران قرار دارد و با توجه به شرايط اكولوژيكي آن، موريانه‌ها از تراكم جمعيت بالايي برخوردارند. بناي تاريخي ذيقورات چغازنبيل شديداً مورد حمله موريانه‌ها قرار گرفته است. گونه‌هاي موريانه‌اي كه اين بنا را مورد حمله قرار داده‌اند به سه جنس Anacanthotermes، Microcerotermes و Amitermes تعلق دارند.
كنترل موريانه‌هاي بناي محوطه چغازنبيل از آبانماه 1387 و با استفاده از سيستم طعمه‌گذاري يا Baiting system شروع گرديده است. در اين راستا 1000 ايستگاه طعمه روزميني (Above ground station) بر روي سطح زمين نصب شده است. عمليات بازرسي و طعمه‌گذاري در حال حاضر همچنان ادامه دارد. بر طبق آخرين بازرسي‌هاي انجام شده حدود 50 درصد ايستگاههاي روزميني مورد حمله موريانه‌ها قرار گرفته‌اند. در همين راستا اولين مرحله طعمه‌گذاري با استفاده از سم بيولوژيك پيري پروكسيفن (از گروه IGR) در داخل ايستگاههاي آلوده قرار داده شده است.

               

موريانه‌هاي زيرزميني در هنگام پرواز گروهي و پيش طعمه ايستگاه روزميني كه مورد حمله موريانه قرار گرفته است